Kort antwoord: op de pagina's van de AFM over crowdfundingplatforms staat niets over een eigen e-commercemerk. Wat de AFM daar wel vastlegt, laat zien hoe zij naar crowdfunding kijkt. Een platform moet bij een niet-ervaren belegger eerst toetsen of die verlies kan dragen. En volgens de AFM horen onderwerpen als defaults en verhandelbaarheid in die toets. Bij crowdfunding beleg je in het bedrijf van een ander. Bij een eigen merk ben je zelf eigenaar. Zo bekeken verschuift de vraag van "kan de projecteigenaar terugbetalen?" naar "kloppen mijn eigen keuzes, cijfers en afspraken?". Hieronder lees je wat volgens de AFM vaststaat en hoe je dezelfde vragen op een eigen merk toepast.
Wat de AFM over crowdfunding vastlegt
Volgens de AFM zijn crowdfundingdienstverleners partijen die via een openbaar toegankelijk online platform beleggers en projecteigenaren aan elkaar koppelen. Ze maken leningen en/of het plaatsen van effecten mogelijk, zonder plaatsingsgarantie, en hebben daarvoor een vergunning van de AFM nodig. Op dezelfde pagina verwijst de AFM naar haar register van crowdfundingplatformen.
- Welke vormen onder toezicht vallen. Voor loan based en equity based crowdfunding is een vergunning nodig. Donation based en reward based crowdfunding vallen niet onder toezicht van de AFM. Bij die vormen krijg je geen financiële tegenprestatie, schrijft de AFM over het doorlopende toezicht.
- Wie toezicht houdt. De AFM doet dat samen met De Nederlandsche Bank. DNB ziet toe op de prudentiële vereisten.
- Toets vooraf. Voordat een platform een niet-ervaren belegger toelaat, moet het een toelatingskennistest afnemen. Het platform moet ook simuleren hoeveel verlies die belegger kan dragen. Dat staat in de uitleg van de AFM over de investeerderstoets. De regels komen uit de Europese crowdfundingverordening (ECSPR) en zijn verder uitgewerkt in Gedelegeerde Verordening 2022/2114.
- Bedenktijd. Niet-ervaren beleggers krijgen voor het contract een bedenktijd van 4 kalenderdagen. In die tijd mogen ze hun aanbod intrekken zonder een reden te geven.
Verliesrisico: de regels rekenen met verlies
De kennistest vraagt naar je ervaring, je beleggingsdoelen, je financiële situatie en je basiskennis van de risico's van beleggen via het platform. De AFM geeft een voorbeeld van een goede vraag. Hoe groot is de kans dat je (een deel van) je investering kwijtraakt, bijvoorbeeld bij Nederlandse staatsobligaties, AEX-aandelen en crowdfunding? Een percentage of een grens voor verlies noemt de AFM op deze pagina niet.
Onze lezing: de wet schrijft voor dat een platform je verliescapaciteit simuleert. Dat betekent dat je het verlies van je inleg vooraf als een echt scenario moet zien. Bij een lening of aandeel via een platform beslist de projecteigenaar over het bedrijf. Jij beslist vooral of je instapt en met hoeveel.
Ook met een eigen merk kun je geld verliezen, maar op een andere manier. Je geld zit dan in je eigen bedrijf, bijvoorbeeld in voorraad, productontwikkeling en advertenties. Kosten en concurrentie bepalen mee hoeveel er van je omzet overblijft. De investeerderstoets van de AFM geldt voor crowdfundingplatforms. Voor je eigen merk maak je die rekensom dus zelf. Wil je een uitgebreidere lijst, lees dan ook het artikel over de risico's en checks bij investeren in een e-commerce partnership.
Liquiditeit: verhandelbaarheid staat op de lijst, het antwoord niet
De AFM noemt verhandelbaarheid uitdrukkelijk als onderwerp dat in de kennistest zou moeten zitten. Daarnaast noemt ze defaults, spreiding, de risico's van startende ondernemingen tegenover bestaande bedrijven en de risico's tegenover spaarproducten. Of je een crowdfundinglening of een aandeel tussentijds kunt verkopen, en tegen welke prijs, staat niet op deze pagina's. Dat zoek je dus per aanbod uit bij het platform, voordat je geld inlegt.
Bij een eigen merk gaat liquiditeit over iets anders. Hoe snel wordt je voorraad weer geld, en wat doe je als dat trager gaat dan je had gepland? Bij een eigen bedrijf is er geen platform dat jouw belang voor je doorverkoopt. Wil je eruit, dan verkoop je de voorraad, het merk of het bedrijf zelf. Reken daarom ook met een scenario waarin de verkoop tegenvalt. En houd geld buiten je bedrijf voor je privé-uitgaven. Let bij allebei op kosten die je niet meteen ziet. Vraag bij crowdfunding welke kosten het platform rekent. Zet bij een eigen merk naast de inkoop ook posten als opslag, retouren en advertenties.
Vijf AFM-onderwerpen naast een eigen merk
Hieronder staan de vijf onderwerpen die de AFM voor de kennistest noemt. Bij elk onderwerp zie je de vraag die je bij crowdfunding stelt en dezelfde vraag voor een eigen merk.
| Onderwerp | Vraag bij crowdfunding | Vraag bij een eigen merk |
|---|---|---|
| Defaults | Wat gebeurt er met mijn inleg als de projecteigenaar niet terugbetaalt? | Wat gebeurt er met mijn geld als een product niet verkoopt of een leverancier niet levert? |
| Verhandelbaarheid | Kan ik mijn lening of aandeel vóór het einde verkopen, en hoe? | Hoe snel wordt voorraad weer geld, en wie zou het merk of het bedrijf kunnen overnemen? |
| Spreiding | Over hoeveel projecten verdeel ik mijn geld? | Hangt mijn omzet aan één product, één leverancier of één verkoopkanaal? |
| Startend versus bestaand | Is het een starter of een bestaand bedrijf met cijfers? | Begin ik vanaf nul of bouw ik op een bestaand aanbod met eigen verkoopdata? |
| Tegenover sparen | Waarom kies ik dit risico in plaats van een spaarrekening? | Welk deel van mijn vermogen kan ik missen zonder mijn buffer aan te tasten? |
Afhankelijkheid van partner en platform
Bij crowdfunding hangt je inleg af van twee partijen: de projecteigenaar die het geld gebruikt en het platform dat het aanbod mogelijk maakt. Bij een eigen merk hang je af van je leveranciers en van het verkoopkanaal, met de regels van dat kanaal. Besteed je werk uit, dan hang je ook af van de partij die dat werk doet. Volgens ons kun je die laatste afhankelijkheid sturen met afspraken. Wie beslist wat? Welke uitgaven keur jij eerst goed? En wat gebeurt er als je stopt? Meer vragen daarover vind je in het artikel over hoe je een Bol-partnership kiest die bij je past.
Bij een Partnership van Business Mine is je bedrijf 100% jouw eigendom. Bij een Premium Partnership™ neemt ons team je zo’n 85% van het werk uit handen; jij beslist mee en doet de klantenservice, waarvan wij een deel automatiseren. Bij een Ultra Partnership™ houd jij 100% zeggenschap; je machtigt ons om namens jou te beslissen. Het ondernemersrisico verdwijnt daarmee niet: ook dan kan voorraad blijven liggen en kun je geld verliezen. Een Partnership start alleen als beide kanten langdurig willen samenwerken, en na de periode ben je niet verplicht door te gaan. Hoe de rol en het budget van de twee verschillen, lees je in Premium of Ultra Partnership™: rol en budget. Krijg je een winstverwachting te horen, van een platform of van een partner? Vraag dan altijd waarop dat getal gebaseerd is.
Wat je nu kunt controleren
- Check bij crowdfunding of het platform in het AFM-register van crowdfundingplatformen staat. Kijk ook of het om loan based of equity based crowdfunding gaat.
- Neem de kennistest en de verliessimulatie van het platform serieus. Gebruik als niet-ervaren belegger de 4 kalenderdagen bedenktijd echt om na te denken.
- Vraag na of en hoe je je lening of aandeel tussentijds kunt verkopen.
- Leg voor een eigen merk de vijf vragen uit de tabel naast je plan en schrijf je antwoorden op.
- Bepaal vooraf welk bedrag je kunt missen, los van je buffer, en spreek af wie in je bedrijf over welke uitgave beslist.
