Kies eerst je doel en pas daarna de opleiding. Wil je een graad die in het hoger onderwijs meetelt, dan kies je een geaccrediteerde hbo-bachelor of Associate degree. Die controleer je zelf in het register RIO en in de databank van de NVAO. Wil je zelf een merk opbouwen en verkopen op Bol, dan is de vraag niet welk papier je krijgt. Het gaat erom wat je daarna zelf kunt en of de aanbieder zich door een externe partij laat controleren. Hieronder lees je hoe je beide routes beoordeelt, zonder op de reclame van de aanbieder te vertrouwen.
Drie routes, drie soorten bewijs
De NRTO, de branchevereniging van private opleiders, maakt in haar begrippenlijst onderscheid tussen formeel onderwijs en de rest. Formeel onderwijs wordt gegeven binnen een wettelijk kader. Voor hbo en wo is dat de WHW. Een hbo-bachelor heeft volgens die lijst een studielast van 240 ECTS. Een Associate degree (Ad) is ook een wettelijke graad, meestal een tweejarig programma op niveau 5, tussen mbo-4 en de hbo-bachelor in. Praktijkcursussen, trainingen en online programma's vallen buiten dat wettelijke kader. Volg je zo'n cursus naast je werk, dan heet dat post-initieel onderwijs: leren na je eerste opleiding.
| Route | Wat je krijgt | Wie controleert | Hoe je het nagaat |
|---|---|---|---|
| Hbo-bachelor | Wettelijke graad, 240 ECTS | NVAO (accreditatie) | Opleiding opzoeken in RIO en de NVAO-databank |
| Associate degree | Wettelijke graad, meestal tweejarig, niveau 5 | NVAO (accreditatie) | Opleiding opzoeken in RIO en de NVAO-databank |
| Praktijkcursus of training | Geen wettelijke graad | Alleen als de aanbieder zich laat auditen, bijvoorbeeld voor het NRTO-keurmerk of het CRKBO-register | Vragen naar keurmerk, audit en vastgelegde leeruitkomsten |
Zo controleer je een hbo- of Ad-opleiding
Een hogeschool mag alleen een wettelijk erkend diploma uitreiken als de opleiding door de NVAO is geaccrediteerd. Alle wettelijk erkende opleidingen van hogescholen en universiteiten staan in RIO (Registratie Instellingen en Opleidingen). Een opleiding komt pas in dat register na accreditatie. In de databank van de NVAO lees je hoe de kwaliteit is beoordeeld. Dat staat allemaal in de NRTO-begrippenlijst, en het levert drie controles op:
- Staat de opleiding met precies deze naam in RIO? Een opleiding die niet erkend is, mag geen diploma in het hoger onderwijs uitgeven. Heet een programma "post-hbo" en staat het niet in RIO, dan krijg je er dus geen hbo-graad mee.
- Is de accreditatie actueel? De NVAO kijkt na zes jaar opnieuw naar de kwaliteit, en een opleiding verliest haar erkenning als die niet meer voldoet. Kijk dus naar de huidige status en niet naar een oud logo op een brochure.
- Wat zei de beoordeling? Het rapport in de NVAO-databank laat zien waar de opleiding sterk en zwak is. Dat zegt meer dan een ranglijst.
Een geaccrediteerde graad bewijst dat de opleiding aan de kwaliteitseisen voor hoger onderwijs voldoet. Het bewijst niet dat je daarna een productmerk kunt lanceren. Een hbo-opleiding kan je breed leren over digital business en ondernemerschap. Of je daar ook concreet leert inkopen, rekenen en adverteren voor één verkoopkanaal, moet je per opleiding nagaan.
Zo controleer je een praktijkcursus
Een private cursus heeft geen NVAO-accreditatie. Er zijn wel andere manieren waarop een aanbieder zich laat controleren:
- NRTO-keurmerk. De kwaliteitseisen van het NRTO-keurmerk gaan over zes onderwerpen: transparantie over het aanbod, meting van klanttevredenheid, deskundigheid van docenten, heldere leeruitkomsten, procesverbetering en informatieveiligheid, en het nakomen van afspraken. Volgens de veelgestelde vragen van de NRTO voert een certificerende instelling de audit uit, zoals Kiwa, CIIO of CPION. Van leden wordt verwacht dat ze het keurmerk behalen na een voorwaardelijk lidmaatschap. Leden die actief zijn op de consumentenmarkt zijn automatisch aangesloten bij de Geschillencommissie. Dan heb je bij een conflict dus een plek buiten de aanbieder om.
- CRKBO-register. Volgens de begrippenlijst hoort bij inschrijving in dit register een audit van de instelling. Het register speelt vooral een rol voor de btw op beroepsonderwijs.
- NLQF-inschaling. Met het Nederlands kwalificatieraamwerk kun je ook kwalificaties van particuliere opleiders vergelijken. Vraag of een certificaat is ingeschaald en op welk niveau.
- De Online Gids van de NRTO. Daarin staan volgens de begrippenlijst alleen aanbieders die het keurmerk hebben behaald.
Weet wel wat zo'n keurmerk betekent. Het zegt iets over hoe een aanbieder werkt: open over het aanbod, deskundige docenten, afspraken die worden nagekomen. Het is geen diploma. Het zegt ook niets over je omzet, je winst of je kans op succes. Belooft een aanbieder je inkomen, dan staat daar geen keurmerk achter.
Zeven vragen die je elke aanbieder stelt
Je kunt de zes NRTO-onderwerpen ook omzetten in vragen. Die vragen werken bij elke aanbieder, ook zonder keurmerk:
- Wat zit er precies in, en wat niet? Vraag een overzicht van de lessen, de begeleiding en hoelang je toegang hebt, en vraag het op papier.
- Wat kun je na afloop zelf? Vraag naar leeruitkomsten die je kunt doen, niet alleen kennen. Denk aan: een marge per product berekenen, een specificatie voor een leverancier opstellen, een productpagina vullen of een advertentiecampagne opzetten en beoordelen.
- Wie geeft les? Vraag naar de praktijkervaring van de docenten of consultants met het kanaal waarop jij wilt verkopen.
- Hoe wordt tevredenheid gemeten? Vraag hoe de aanbieder dat meet en wat er met de uitkomst gebeurt.
- Welke afspraken liggen vast? Denk aan reactietijden, het aantal begeleidingsmomenten en wat er gebeurt als een onderdeel vervalt.
- Waar kun je terecht met een klacht? Bij de aanbieder zelf, en is er daarna een geschillencommissie?
- Hoe ga je om met mijn gegevens? Dat telt zeker als je verkoopaccount of cijfers van je bedrijf deelt.
Twijfel je tussen een paar Bol-trainingen? In het artikel over een e-commerceopleiding met NRTO-keurmerk kiezen lees je hoe je die controle in de praktijk doet.
Budget en leerwijze: reken eerst in uren
Een ECTS-punt staat volgens de NRTO-begrippenlijst voor 28 uur studie. Voor een hbo-bachelor van 240 ECTS is dat 6.720 uur studielast (240 × 28). Of je in voltijd, in deeltijd of duaal studeert, bepaalt vooral hoe je die uren over de jaren verdeelt. Bij duaal onderwijs leer je één of meer dagen per week en werk je de rest van de week bij een organisatie. Vraag de hogeschool welke vormen een opleiding heeft.
Vraag een praktijkcursus naar dezelfde maat: hoeveel uur per week, hoeveel weken, en hoeveel daarvan is uitvoeren in je eigen bedrijf in plaats van kijken? Hou je eigen voortgang bij met het voortgangslog voor wat je in een opleiding kunt toepassen. Wil je zelf verkopen, reken dan naast je leertijd ook met geld voor je eerste voorraad. In welke Bol.com-opleiding past bij serieus kapitaal lees je hoe je die twee afweegt.
Welke route past bij jou?
- Je wilt een graad, bijvoorbeeld voor een functie bij een webwinkel of marketingafdeling. Kies een geaccrediteerde bachelor of Ad. Die geeft je een wettelijke graad en het recht op titulatuur. Controleer de opleiding in RIO.
- Je wilt naast je baan een eigen merk op Bol.com opbouwen. Een praktijkcursus ligt dan meer voor de hand. Beoordeel die op leeruitkomsten die je zelf kunt uitvoeren, op externe controle en op afspraken die op papier staan. Op de pagina over de Bol.com-cursus zie je hoe zo'n route kan zijn ingericht.
- Je wilt allebei. Dat kan, maar het zijn twee aparte beslissingen. Een graad vervangt geen praktijkoefening, en een cursus levert je geen graad op.
Dit artikel maakt geen ranglijst van opleidingen. Een "beste" e-commerceopleiding bestaat niet zonder jouw doel erbij. De registers geven je wel een vaste basis: wat in RIO staat is geaccrediteerd, en wat er niet in staat, levert geen hbo-graad op.
