AI kan je helpen een voorraadprognose te maken. Bruikbaar wordt de uitkomst pas als je hem toetst aan je eigen bestelpunt: de verwachte verkoop tijdens je levertijd plus een veiligheidsvoorraad. Laat de AI dus rekenen, laat hem zijn berekening laten zien en leg die naast de voorraadanalyse in je verkoopaccount. Die analyse kijkt volgens Bol naar je verkoophistorie van de afgelopen 12 weken en geeft aanvuladvies voor de komende 4 weken. Is je levertijd langer dan die 4 weken, dan kan een advies dat alleen daarop leunt te laat komen.
Welke gegevens een AI-prognose nodig heeft
Een AI-assistent of AI-tool voorspelt alleen op basis van wat jij aanlevert. Geef per artikel in elk geval:
- Verkopen per dag of per week, liefst over een langere periode dan de 12 weken waarop Bol zijn eigen prognose baseert.
- Je voorraad per dag, zodat zichtbaar is in welke weken je uitverkocht was. Een week met nul verkopen omdat er niets op voorraad lag, zegt niets over de vraag.
- Je volledige levertijd: van je bestelling bij de leverancier tot het moment dat de nieuwe voorraad weer verkoopbaar online staat.
- Bijzondere weken: acties, prijswijzigingen, weken zonder koopblok of met een artikel dat niet online stond. Die laatste twee noemt Bol zelf als redenen waarom voorraad slechter verkoopt.
- Je veiligheidsvoorraad in weken verkoop, als keuze die jij maakt en opschrijft.
Het dashboard voorraadanalyse heeft een tabblad 'Export excel'. Zo'n export is een goede basis om aan een AI-assistent te geven. Vraag dan niet om "een prognose", maar om een rekensom die je kunt narekenen: de gemiddelde verkoop per week zonder de uitverkochte weken, het verschil tussen goede en slechte weken en het bestelpunt met jouw levertijd en veiligheidsvoorraad. Reken minstens één artikel met de hand na voordat je de rest vertrouwt.
Waar een prognose tekortschiet: weinig verkopen
Bij een nieuw artikel, of een artikel dat maar een paar keer per week verkoopt, heeft een model weinig houvast. Bol zegt dat ook over zijn eigen dashboard: artikelen die je minder dan 6 weken geleden voor het eerst online aanbood, neemt de voorraadanalyse niet mee in de voorraadgezondheid, omdat er te weinig verkoophistorie is voor een betrouwbare prognose. Ze tellen wel mee voor je voorraadplafond.
Geeft een AI-tool bij zo'n artikel toch één precies getal, dan verbergt dat de onzekerheid. Vraag daarom om een bandbreedte (laag, midden, hoog) en plan een controlemoment na de eerste weken verkoop. Bij weinig data is je bestelling vooral een risicokeuze: hoeveel voorraad wil je vastzetten voordat de vraag zich heeft laten zien?
Een tweede zwak punt: een prognose op basis van het verleden kent je plannen niet. Start je een actie of verwacht je een seizoenspiek, dan zit die niet in de afgelopen 12 weken. Die moet je er zelf bij zetten, als aanname die je opschrijft en later controleert.
Zo toets je de uitkomst aan je bestelpunt
Het bestelpunt is de voorraadstand waarop je bestelt om niet uitverkocht te raken voordat de nieuwe partij verkoopbaar is. De rekenregel in dit artikel: verwachte verkoop per week × levertijd in weken + veiligheidsvoorraad.
Fictief voorbeeld: een artikel verkoopt gemiddeld 21 stuks per week. Van bestelling tot verkoopbare voorraad duurt het 6 weken en je kiest een veiligheidsvoorraad van 2 weken verkoop. Je bestelpunt is dan 21 × 6 + 21 × 2 = 126 + 42 = 168 stuks.
Leg dat naast het aanvuladvies van Bol. Dat advies toont artikelen waarvan de voorraad niet genoeg is voor de verwachte verkoop van de komende 4 weken. In het fictieve voorbeeld is dat bij ongeveer 84 stuks (4 × 21), als de prognose van Bol op hetzelfde weektempo uitkomt. Wacht je tot dat advies, dan heb je nog voorraad voor 4 weken, terwijl de nieuwe partij er pas na 6 weken is: je staat dan zo'n 2 weken zonder voorraad, en je veiligheidsvoorraad is dan ook al op.
Dezelfde toets gebruik je voor de AI-uitkomst. Ligt het bestelpunt dat de AI geeft lager dan je verwachte verkoop tijdens de levertijd, controleer dan eerst of de volledige levertijd is meegenomen of alleen de productietijd.
| Categorie | Wat Bol ermee bedoelt | Wat je naast je bestelpunt legt |
|---|---|---|
| 0 tot 4 weken | Gezonde voorraad; tijdig aanvullen | Is je levertijd langer dan 4 weken, dan zit je mogelijk al onder je bestelpunt |
| 4 tot 8 weken | Voldoende; boven de ideale stand, maar het artikel roteert | Vergelijk met je levertijd plus veiligheidsvoorraad |
| 8 tot 12 weken | Onvoldoende; te veel voorraad | Was je laatste bestelhoeveelheid te hoog? |
| 12+ weken | Slecht; terughalen kan verstandig zijn | Hoeveel stuks naderen de 180 dagen? |
| Geen verkopen verwacht | Bijvoorbeeld geen koopblok, niet online of niet relevant voor klanten | Eerst de oorzaak oplossen; een prognose zegt hier weinig |
| Nieuwe artikelen | Minder dan 6 weken online; te weinig historie | Werk met een bandbreedte in plaats van één getal |
Toets de bestelhoeveelheid aan de kosten van te veel
Een te hoge prognose kost ook geld. Bij Logistiek via Bol wordt volgens de tarievenpagina per dag geteld hoeveel artikelen er op voorraad liggen. In november en december geldt een piektarief met een toeslag van +40% op de voorraadkosten voor 3XS tot en met 3XL. Voorraad die langer dan 180 dagen in de distributiecentra ligt, krijgt een toeslag van +100% op het reguliere voorraadtarief; voor een aantal categorieën, zoals kleding en schoenen, geldt die toeslag niet. In de voorraadanalyse zie je per EAN in de kolom 'Voorraad >180d' hoeveel stuks al zo lang liggen.
Reken daarom terug: hoeveel weken verkoop bestel je in één keer? In het fictieve voorbeeld van 21 stuks per week is een partij van 525 stuks 25 weken verkoop. Valt de verkoop lager uit dan de prognose, dan schuift het laatste deel van die partij richting de grens van 180 dagen. Vraag de AI om je bestelhoeveelheid ook in weken verkoop uit te drukken, met het lage scenario erbij.
Let ook op je voorraadplafond. Bol schrijft dat aanvullen alleen kan als je daarbinnen blijft. Een AI-advies om flink aan te vullen helpt je dus niet als er geen ruimte is; dan moet eerst slecht verkopend assortiment worden afgebouwd.
Controleer dit voordat je bestelt
- De AI laat zijn berekening zien en je vindt elk getal terug in je eigen export.
- Uitverkochte weken, weken zonder koopblok en weken offline zijn apart gemarkeerd.
- Het bestelpunt is minstens zo hoog als je verwachte verkoop tijdens de volledige levertijd.
- De bestelhoeveelheid staat in weken verkoop en is getoetst aan de grens van 180 dagen en aan je voorraadplafond.
- Ligt je voorraad in november of december bij Logistiek via Bol, dan reken je met het piektarief van +40%.
- De adviezen in het dashboard zijn volgens Bol vrijblijvend: de beslissing en de verantwoordelijkheid blijven bij jou.
Wil je de basis stap voor stap opbouwen, lees dan hoe je je voorraadbehoefte berekent zonder giswerk. Over het juiste moment om opnieuw te bestellen gaat het artikel over wanneer je nieuwe voorraad bestelt. Welke opslagkosten en toeslagen bij Logistiek via Bol naast de commissie meetellen, zie je in het overzicht van Lvb-kosten voor opslag en transport.
