Mbo en hbo bereiden je voor op een vak of beroep en leveren een mbo- of hbo-diploma op. Een hbo-bachelor duurt vier jaar, een Associate degree twee jaar. Een praktijkopleiding van een commerciële aanbieder hoeft geen diploma op te leveren en kan juist gericht zijn op je eigen product en je eigen verkoop. Werk je en wil je een eigen webshop starten? Dan is de belangrijkste vraag niet welk niveau het hoogst is. De vraag is of je een diploma wilt halen of naast je baan een bedrijf wilt opbouwen.

Hieronder lees je hoe de routes verschillen, met de officiële uitleg van KiesMBO en Studiekeuze123, de keuzesites voor het mbo en het hoger onderwijs. Dit artikel noemt geen losse e-commerceopleidingen: welke er dit jaar zijn en wat erin zit, check je zelf via de zoek- en vergelijkfuncties van die sites.

De routes op een rij

Mbo, hbo en praktijkopleiding naast elkaar voor wie werkt
RouteWat het isDuurNaast je baan
Mbo, beroepsopleidende leerwegDe hele week school, af en toe stageVraag het de schoolLastig, want je gaat de hele week naar school
Mbo, bblWerken in een leerbaan, meestal 1 dag per week schoolVraag het de schoolAlleen met een arbeidsovereenkomst bij een werkgever
Mbo, verkort trajectVerkorte opleiding voor wie al relevante leer- en werkervaring heeftVraag het de schoolNiet bekostigd door het Ministerie van OCW
Hbo, Associate degreeTweejarige studie in het hbo, zonder propedeuseTwee jaarCheck of er een deeltijdvariant is
Hbo-bachelorPraktisch, met projecten samen met medestudentenVier jaarCheck of er een deeltijdvariant is
PraktijkopleidingOpleiding of cursus van een commerciële aanbiederVraag het de aanbiederVraag naar tijd per week, vorm en begeleiding

Mbo: twee leerwegen, en wat dat betekent als je al werkt

Volgens KiesMBO bereidt het mbo je voor op een vak of beroep, verdeeld over rond de 500 opleidingen. Ook met een havodiploma of een ouder diploma kun je in het mbo studeren. Les krijg je bij een roc of een beroepscollege, maar ook particuliere aanbieders kunnen opleidingen geven. Op de homepage van KiesMBO staat dat Nederland ongeveer 700 mbo-scholen heeft, met een functie om opleidingen te zoeken en te vergelijken.

Het belangrijkste verschil voor werkenden zit in de leerwegen. Je haalt hetzelfde diploma op twee manieren:

  • Beroepsopleidende leerweg: je gaat de hele week naar school en loopt af en toe stage. Naast een fulltime baan is dat lastig.
  • Beroepsbegeleidende leerweg (bbl): je werkt vanaf de eerste dag bij een bedrijf of instelling in een leerbaan en gaat meestal 1 dag per week naar school. Je hebt dan wel een arbeidsovereenkomst met een werkgever nodig.

Onze lezing: de bbl past vooral als je werkgever je in een leerbaan wil plaatsen. Wil je juist naast je baan een eigen webshop opbouwen, dan levert de bbl je die werkplek niet vanzelf op. Vraag de school vooraf wat zij als leerbaan accepteren.

Heb je al relevante leer- en werkervaring? Dan kunnen mbo-scholen een verkort traject aanbieden, ook wel de derde leerweg genoemd. KiesMBO meldt dat die leerweg niet wordt bekostigd door het Ministerie van OCW. Vraag de school wat dat voor jouw traject betekent.

Hbo: Associate degree, bachelor en master

Studiekeuze123 legt uit dat je op het hbo praktischer bezig bent dan op de universiteit en projecten doet met medestudenten. Een bacheloropleiding aan een hogeschool duurt vier jaar. Vind je dat te lang, dan is er de Associate degree (Ad): een tweejarige studie in het hbo, zonder propedeuse. Vanuit het mbo kun je doorstromen naar het hbo. Na een hbo-bachelor kun je verder met een hbo-master, die vaak professionele master heet, of met een wo-master. Voor een wo-master heb je meestal wel een schakelprogramma nodig.

Onze lezing: voor werkenden is de vorm minstens zo belangrijk als het niveau. Op de homepage van Studiekeuze123 zoek je in alle erkende hbo- en wo-opleidingen en kun je opleidingen vergelijken. Kijk bij elke opleiding die je overweegt of er een deeltijdvariant is, want dat bepaalt of je hem naast je werk kunt volgen. Staat een opleiding daar niet tussen, vraag de aanbieder dan welk diploma of certificaat je precies krijgt.

Praktijkopleiding: geen diploma als doel, wel je eigen bedrijf

Een praktijkopleiding of cursus van een commerciële aanbieder geeft je geen mbo- of hbo-diploma, tenzij de aanbieder kan laten zien dat dat wel zo is. Het voordeel kan ergens anders zitten: je werkt aan je eigen productkeuze, leverancier, productpagina en advertenties in plaats van aan een oefencase. Of dat zo is, verschilt per aanbieder. Daarom zijn de vragen hieronder belangrijker dan de naam van de opleiding. In ons artikel over hbo, Ad of een praktijkcursus lees je hoe je de inhoud en de bewijsstukken van een cursus beoordeelt.

Wil je zien hoe een praktijkroute voor verkopen op Bol eruitziet, lees dan onze pagina over de Bol.com-cursus. Daar staat wat zo'n route behandelt, zonder dat je een diploma nastreeft.

Wat leer je over je eigen webshop? Vijf vragen aan elke aanbieder

Een opleiding met e-commerce in de naam leert je niet automatisch een eigen webshop runnen. Stel elke school of aanbieder deze vijf vragen:

  1. Werk je aan je eigen product of aan een case? Een project voor een opdrachtgever is iets anders dan je eigen product lanceren.
  2. Welke praktische vaardigheden staan in het programma? Vraag concreet naar advertenties, conversieoptimalisatie, productpagina's en het werken met een marktplaats.
  3. Hoe zijn de lessen georganiseerd? Vraag of je thuis online kunt studeren, op vaste dagen les hebt of 's avonds terecht kunt, en hoeveel uur per week de opleiding vraagt.
  4. Wat krijg je aan het eind? Een mbo-diploma, een hbo-diploma, een certificaat of niets op papier: laat het je zwart op wit bevestigen.
  5. Wie helpt je als je vastloopt? Een docent, een coach of een community maakt verschil als je naast je werk leert.

Zo kies je als je al werkt

Begin bij je doel. Wil je van baan wisselen en een e-commercefunctie bij een werkgever? Dan is een mbo- of hbo-diploma het doel. Kijk dan vooral naar de bbl, een verkort traject of een deeltijdvariant. Wil je vooral je eigen webshop of merk starten naast je baan? Dan telt hoeveel van je studietijd je aan je eigen bedrijf besteedt. Onze lezing: een opleiding van vier jaar zonder eigen product kan dan minder opleveren dan een kortere route waarin je direct aan je eigen webshop werkt.

Tijd is daarbij vaak de beperkende factor. In ons artikel over een opleiding kiezen op basis van je beschikbare tijd zet je je vrije uren per week naast wat een opleiding vraagt, zodat je niet iets kiest wat je naast je werk niet volhoudt.