Op de pagina's van de AFM en KVK die wij lazen, staat geen aparte checklist voor e-commerce partnerships. Je beoordeelt de risico's daarom door bestaande controles van beide instanties te combineren. Bij de AFM kijk je of de aanbieder een vergunning heeft en of er een waarschuwing tegen hem loopt. Met het stappenplan van KVK voor een bedrijfsovername toets je de cijfers, contracten en afhankelijkheden van het bedrijf zelf. Of een voorstel juridisch een belegging is, staat op geen van die pagina's. Dat laat je uitzoeken door een jurist.
Wat de AFM je laat controleren
De AFM adviseert om bij een financiële onderneming of financieel adviseur altijd te checken of die een vergunning heeft of dat de AFM ertegen gewaarschuwd heeft. Financiële ondernemingen en adviseurs die jou advies of producten aanbieden, moeten volgens de AFM een vergunning hebben. Op dezelfde pagina verwijst de AFM naar een overzicht van ondernemingen waartegen ze waarschuwt, omdat ze die verdenkt van fraude of van handelen zonder vergunning.
Het gaat niet om een randverschijnsel. De AFM schat de schade van alleen al beleggingsfraude in Nederland op zo'n €750 miljoen per jaar. Het ging daarbij vaak om mensen die ingingen op een 'interessant' beleggingsvoorstel, volgens de AFM vaak via een nepadvertentie op social media en chatcontact met malafide aanbieders. Voor jou als belegger betekent dat: kom je via een advertentie en een chatgesprek bij een voorstel dat vooral op rendement drijft, vraag dan op welke basis elk getal berekend is en of het een voorbeeld is of een toezegging. Hoe je zo'n belofte stap voor stap uit elkaar haalt, lees je in het artikel over rendementsbeloftes bij een e-commerce-investering.
Loopt de financiering via een online platform dat beleggers en ondernemers aan elkaar koppelt? Crowdfundingdienstverleners die leningen of de plaatsing van effecten faciliteren, hebben een vergunning van de AFM nodig, en de AFM houdt daarvoor een register bij. Controleer dan of het platform daarin staat.
Staat een partij niet in een AFM-register, dan is dat op zichzelf geen keurmerk en ook geen bewijs van fraude. Het is wel een reden om de aanbieder te vragen hoe hij zijn voorstel zelf juridisch ziet, en dat antwoord door een jurist te laten toetsen.
Wat je uit het stappenplan van KVK haalt
Het stappenplan van KVK is geschreven voor wie een bedrijf overneemt, niet voor een partnership. KVK noemt overnemen ingewikkeld en zegt dat je daarbij risico loopt. In onze lezing zijn de controles ook bruikbaar zodra je geld steekt in een e-commercebedrijf dat je niet zelf hebt opgebouwd:
- Met wie doe je zaken? KVK raadt aan dat vooraf te controleren in het Handelsregister.
- Wat staat er op papier? Een verkoopmemorandum beschrijft onder meer de geschiedenis, de waarde, de rechtsvorm, de financiële situatie en de reden van verkoop. Let volgens KVK extra op omzet, kosten en mogelijke risico's, en vraag naar wat ontbreekt.
- Klopt het? Als koper heb je volgens KVK een onderzoeksplicht. Bij het boekenonderzoek controleer je minimaal of de cijfers kloppen en welke contracten lopen, en KVK raadt aan daarbij altijd een accountant of belastingadviseur in te schakelen.
- Wat ligt al vast? Een intentieverklaring is meestal niet volledig bindend. Zolang er geen definitieve overeenkomst is getekend, kunnen beide partijen stoppen.
- Wat staat er in het contract? KVK noemt onder meer de prijs, afspraken en verplichtingen, garanties en wat er gebeurt met bezittingen zoals voorraden. Denk ook na over intellectueel eigendom en lopende contracten, en laat het contract juridisch controleren.
Gaat het om een bestaand Bol-bedrijf, dan vind je in de due-diligence-checklist voor een webshop of Bol-bedrijf welke account- en verkoopgegevens je daarnaast opvraagt.
Vijf risico's en de vraag die erbij hoort
Leg deze vijf risico's naast elk voorstel dat je krijgt. De derde kolom laat zien waar AFM of KVK je houvast geeft.
| Risico | Wat je vraagt of controleert | Houvast |
|---|---|---|
| Misleidend rendement | Op welke basis is elk getal berekend, en is het een voorbeeld of een toezegging? | AFM: beleggingsfraude begint vaak met een 'interessant' voorstel |
| Aanbieder zonder vergunning | Staat de partij in het AFM-register of op de waarschuwingslijst, en in het Handelsregister? | AFM-waarschuwingen en KVK |
| Afhankelijkheid van de partner | Wat blijft er over als de partner stopt: wie heeft toegang tot account, leveranciers en kennis? | KVK: persoonlijke goodwill telt bij een waardering meestal niet mee |
| Liquiditeit en uitstap | Hoe kom je eruit, tegen welke waarde, en wat staat daarover in het contract? | KVK: contract met verplichtingen en garanties |
| Platform, voorraad en betalingen | Welk deel van de omzet hangt aan één verkoopkanaal, hoeveel geld zit in voorraad en welke betaalverplichtingen lopen? | KVK: schulden, lopende contracten en betaalverplichtingen |
De afhankelijkheid van de partner verdient extra aandacht. KVK legt uit dat persoonlijke goodwill, de waarde die aan de kwaliteiten van één ondernemer hangt, bij een waardering meestal niet meetelt, omdat onzeker is of die blijft. Bij een partnership waarin één partij het werk doet, is dat precies je vraag: draait het bedrijf op vastgelegde processen en eigendom, of op die ene persoon? In het artikel over het kiezen van een Bol-partnership lees je welke afspraken over rol, eigendom en toegang je vooraf naast elkaar zet.
Rendement en verlies: zo lees je de cijfers
Voor een waardering noemt KVK onder meer de omzet en winst van de afgelopen jaren, met jaarrekeningen van minimaal drie jaar, plus bezittingen, schulden, lopende contracten en betaalverplichtingen. Een jong e-commercebedrijf of een merk dat nog moet starten, heeft die jaren niet. Dan rust de waarde vooral op verwachtingen, en KVK schrijft zelf dat je een verwachting moeilijk in geld uitdrukt.
Reken daarom niet alleen het mooie scenario door. Zet ernaast wat het voor jou betekent als je inleg deels of helemaal verloren gaat, en als je geld langer vastzit dan je wilt. Leg alleen geld in dat je niet nodig hebt voor je buffer of je lopende verplichtingen. Komt het voorstel met een vast rendement of een korte terugverdientijd zonder onderbouwing, behandel dat dan als een waarschuwingssignaal en niet als een argument.
Wat je deze week doet
- Zoek de aanbieder op in het Handelsregister en in de zoekmachine van de AFM, en controleer bij een platform het crowdfundingregister.
- Vraag de cijfers, de lopende contracten en de betaalverplichtingen op papier op, en laat een accountant of belastingadviseur meekijken.
- Schrijf per risico uit de tabel het antwoord van de aanbieder op, en noteer waar een antwoord ontbreekt.
- Laat het concept van de overeenkomst juridisch controleren vóór je iets tekent of overmaakt, met aandacht voor uitstap, garanties en eigendom van voorraad en merk.
